Wat zijn etherische olieën eigenlijk?

roos

je hebt heel veel rozen nodig voor een klein beetje olie (foto pixabay.com)

Je hebt er waarschijnlijk al van gehoord en in deze blog zie je ze regelmatig terug, maar wat zijn etherische olieën nu eigenlijk?

Etherische olie of essentiële olie (e.o.) is hoog geconcentreerde, aromatische essence van planten. Dat kan van bomen of struiken zijn, bloemen, grassen, … Ze kunnen doorzichtig zijn, amberkleurig, blauw of groen. Ze kunnen vloeibaar zijn of heel erg stroperig. Etherische olieën zijn geurige en erg vluchtige olieën, die in open lucht min of meer snel verdampen (in tegenstelling tot de “vette” olieën). Hun consistentie lijkt dan meestal ook veel meer op die van water dan op die van olie.

Hoe worden e.o. gemaakt?
Etherische olie komt van specifieke delen van een plant. Dat kan de schil zijn (bv. citroen of sinaasappel), bloemen (bv. roos, lavendel), blaadjes (vb. munt, basilicum), van naalden en twijgen (zoals den), van hars (vb. wierrook), …

Op welke manier de olie wordt gemaakt is van groot belang. Het geheim van e.o. van goede kwaliteit is om zoveel mogelijk van de delicate inhoudsstoffen te bewaren. De meeste etherische olieën worden bekomen door stoomdestillatie (lavendel, roos, munt, ….). Anderen, met name de citrusvruchten worden geperst (knijp eens in een stukje sinaasappelschil dat je in het donker bij een kaarsvlam houdt: de vonkenregen die je ziet zijn verbrandende minidruppeltjes e.o.).

E.o. destilleren is veel werk en in sommige gevallen heb je letterlijk tonnen plantmateriaal nodig om een heel kleine hoeveelheid e.o. te bekomen. Bv om 30 ml e.o. van roos te maken heb je 60.000 rozen nodig. Zot, he! Geen wonder dat e.o. van hoge kwaliteit duur lijkt. Heb je al eens 60.000 rozen gekocht? Stel je de tijd, energie en geld voor dat het je zou kosten om zoveel rozen te verzamelen!

Daardoor zijn sommige e.o. zeldzaam en duur (hoewel er genoeg minder dure alternatieven zijn, daar komen we later op terug). Als je weet dat je bepaalde verzorgingsproducten, reinigingsmiddelen en huishoudproducten kunt vervangen door e.o. (niet zuiver op de huid gebruiken!) komt het uiteindelijk een stuk goedkoper en vooral gezonder uit, een win-win situatie! Volg deze blog, er worden regelmatig recepten gepost om zelf producten te maken.

lavendel

lavendel is een heel populaire olie, en met reden (foto magic4walls.com)

Sommige ‘etherische olieën’ (de aanhalingstekens gebruik ik om aan te geven dat deze soms niet als echte e.o. worden beschouwd) worden bekomen door solventextractie, wat er op neerkomt dat plantenmateriaal aan een oplosmiddel wordt toegevoegd, waarin het een tijdlang ‘trekt’, vervolgens laat men het oplosmiddel verdampen. Wat overblijft wordt ‘absolue’ genoemd. Jasmijnolie bv. is enkel verkrijgbaar als absolue.

Een recente methode, die niet voor alle planten bruikbaar is, is de e.o.-extractie door middel van CO2. De hierdoor bekomen e.o. zou kwalitatief de olie in de plant beter benaderen dan die bekomen door stoomdestillatie, omdat bij CO2-extractie veel lagere temperaturen gebruikt worden. Voorlopig wordt het proces weinig toegepast omwille van de hoge kostprijs.

etherische olie

etherische olie (foto Fotolia.com)

Kwaliteit van etherische oliën
Een vaak gestelde vraag is: ‘Welke etherische oliën zijn betrouwbaar, welk merk van etherische oliën kan ik vertrouwen?’.
Een paar vuistregels zijn alvast mogelijk:
– Een flesje waarop staat: ‘parfumolie’ of ‘bestemd voor gebruik in een parfumbrander’ moet je beschouwen als onbetrouwbaar, het is hoogstwaarschijnlijk een kunstmatig geurtje, zelfs als er de naam van een plantengeur op staat.
– Als er zich in het assortiment planten bevinden, die geen echte leverancier van etherische olie zijn, is de rest waarschijnlijk ook niet echt (bv ‘groene appel, appelbloesem…’)
– Hoe zijn de prijzen van de verschillende oliën? Is lavendelolie even duur als roos van hetzelfde merk? Laten staan die handel… Roos is veel kostbaarder… je moet rekenen op zo’n 25 Euro voor 1 mililiter (dus zo’n 20 druppels!).
– Sommige e.o. van lagere kwaliteit kunnen gemaakt zijn van planten die met pesticiden werden behandeld en geëxtraheerd zijn met chemische oplosmiddelen. Deze e.o. wil je liever niet. Het is belangrijk om e.o. te kiezen die gemaakt zijn van goede kwaliteitsplanten en kruiden, die niet werden behandeld met pesticiden of schadelijke chemicaliën.

En wat is dan een hydrolaat? (bv rozenwater, oranjebloesemwater)
Hydrolaten vormen een bijproduct van de destillatie van etherische olie. Bij de productie van e.o. wordt dus stoom gebruikt, die de e.o. uit de plant doet verdampen. Vervolgens wordt de resulterende geurige stoom afgekoeld. In het vat met het afgekoelde product vormt zich een laagje olie bovenop het water, maar het water bevat ook nog tal van geurige bestanddelen. Dit water noemt men een hydrolaat, hydrosol of bloesemwater. Vroeger werd dit meestal zonder meer weg gegooid, in het beste geval werd het als strijkwater gebruikt, maar ondertussen weet men dat ook dit water nog veel krachtige eigenschappen bevat. En het is veel veiliger in gebruik dan e.o., dit mag je wel zuiver op de huid gebruiken, je kunt het ook gebruiken voor kinderen en zelfs baby’s.

Veiligheid voor alles!
De meeste e.o. mag je niet zuiver op de huid aanbrengen, verdun de e.o. met een plantaardige olie, vb. amandelolie, zonnebloemolie, … Doordat e.o. zo geconcentreerd zijn heb je maar een paar druppeltjes nodig voor een goede werking.
Krijg je per ongeluk e.o. in je oog? Gebruik GEEN water om te spoelen! Olie en water mixen niet en de pijn wordt alleen erger. Druppel wat plantaardige olie in je oog, dat vermindert de pijn meteen.

In dit filmpje zie je hoe e.o. door stoomdestillatie wordt verkregen.

Etherische olie kopen? Klik hier

Vond je dit artikel interessant? Deel het met je vrienden en andere geïntresseerden!

Advertenties

3 gedachtes over “Wat zijn etherische olieën eigenlijk?

  1. Pingback: Kleimasker | kruidenkriebelsblogt

  2. Pingback: 3 etherische olieën die in elke E.H.B.O. kast zouden moeten zitten | kruidenkriebelsblogt

  3. Pingback: Vakantie voorbij: terug naar school, mèt etherische olie! | Spirit 4 Soul - where the soul meets spirit

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s